15 osób uczyło się opowiadać historię zdjęciami

Wojciech Grzędziński, czterokrotny laureat World Press Photo i jeden z najbardziej znanych polskich fotografów dokumentujących konflikty zbrojne, poprowadził warsztaty. Zajęcia podzielono na dwie części. W pierwszej, prezentując własne prace, omawiał tworzenie fotoreportażu, edycję zdjęć i układanie ich kolejności.

Liczba fotografii w zestawie zależy od tego, gdzie zostanie opublikowany: w prasie, na wystawie, w publikacji czy na Instagramie. Spośród zdjęć wykonanych w ramach projektu należy wybrać najmocniejsze i najważniejsze dla opowiedzenia historii, a następnie znaleźć fotografie otwierające i kończące – tak zwane kotwice. Fotoreportaż liczy zwykle od 8 do 10 zdjęć, maksymalnie 12.

Zdjęcie otwierające powinno zachęcać do obejrzenia historii i zaciekawić odbiorcę, ale nie opowiadać wszystkiego. Fotografia kończąca może postawić kropkę lub pozostawić historię otwartą. Najmocniejsze kadry warto umieszczać co trzy–cztery zdjęcia.

Prowadzący zwracał uwagę, by nie łączyć różnych formatów, stylów i sposobów obróbki, lecz szukać spójnego języka. Nie oznacza to jednak, że zestaw powinien składać się wyłącznie z portretów czy ciasnych kadrów. Oddech mogą wprowadzić zdjęcia krajobrazów, przedmiotów i detali, a częstym błędem jest wybieranie zbyt wielu fotografii, które nie wnoszą nowych treści. Pierwsze zdjęcia powinny zaciekawić odbiorcę.

Fotoreportaż ma opowiadać historię, a nie składać się z jednego mocnego zdjęcia otoczonego słabszymi kadrami. Trzeba podtrzymywać uwagę odbiorcy i budować napięcie. Nie ma jednej właściwej reguły układania zdjęć, bo jest to indywidualna kwestia. Dobry fotoreportaż wymaga fotografowania wielu ujęć, a następnie próby ułożenia z nich opowieści.

Grzędziński pokazał cykl „Polacy”, który zrealizował w 2018 roku i który obejmuje 1500 fotografii. Koncepcję projektu nawiązał do „Zapisu socjologicznego”, monumentalnego dzieła polskiej fotografki Zofii Rydet. W realizację zaangażował domy kultury w całej Polsce, które promowały projekt i ogłaszały możliwość sfotografowania się przez znanego fotografa.

Współpracując z „Latem z Radiem”, fotograf ustawiał w kolejnych miejscowościach stanowisko do wykonywania portretów. Chciał pokazać przede wszystkim emocje, dlatego czasem czekał, aż fotografowane osoby zapomną o obiektywie. Portret to nie tylko twarz.

Od 20 lat Wojciech Grzędziński fotografuje i dokumentuje Międzynarodowy Konkurs Chopinowski. Podczas warsztatów zaprezentował cykle zdjęć z tego wydarzenia i opowiedział o doborze kadrów. Pokazał również, jak szukanie bohatera na drugim lub trzecim planie może urozmaicić opowieść.

Wśród częstych problemów początkujących fotografów prowadzący wymienił utrzymywanie zbyt dużego dystansu do fotografowanego tematu. Zwracał też uwagę na kadrowanie, w którym fotograf skupia się na otoczeniu zamiast na bohaterze zdjęcia. Podczas zajęć eksperymentował z kadrowaniem fotografii uczestników.

Jako przykład innego podejścia do kadrowania przywołał albumy agencji Magnum, jednej z najbardziej prestiżowych agencji fotograficznych na świecie. Publikuje ona zdjęcia z ramką, by podkreślić ich autentyczność i pokazać, że nie były kadrowane w postprodukcji.

W drugiej części każdy uczestnik zaprezentował swój projekt. Wspólnie z prowadzącym i innymi uczestnikami usuwał słabsze, niepotrzebne lub nieopowiadające konkretnej historii zdjęcia, a następnie na nowo układał kolejność fotografii. Praca nad zestawami wywołała dyskusje, które, jak się okazało, były owocne.

Każdemu zestawowi poświęcono czas i uwagę. Uczestnicy zakończyli warsztaty z nowym układem zdjęć oraz praktyczną wiedzą o opowiadaniu historii obrazem.

Zdjęcia z warsztatów wykonał Mateusz Wiecha. Wideo przygotowali Radosław Kaźmierczak i Szymon Król. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, Samorządu Województwa Śląskiego i Miasta Katowice.

_{Źródło: Urząd Miejski w Świętochłowicach}